donderdag 24 augustus 2006

Auto rijles

Degenen die Petra’s blog lezen hebben al het een en ander gehoord over tieners en auto rijles. Maar zoals nu waarschijnlijk iedereen door heeft, verschillen de meeste dingen hier van staat tot staat. Dus hier komt het verhaal voor ons in Texas.

Als je zoals ik uit een land komt waar je niet voor je 18e mag auto rijden denk je in het begin al gauw dat jou kinderen maar netjes zullen moeten wachten ipv zo vroeg (toen ik hier 26 jaar geleden kwam waren er sommige staten waar je al op je 14e!! een rijbewijs kon krijgen) te beginnen met rijden. Maar met de tijd begin je dan in te zien dat je je toch ten minste een beetje aan ’s lands wijs zal moeten aanpassen.

De afstanden zijn hier groot: van mijn huis naar het dichtsbijzijnde winkelcentrum met supermarkt is bijna 2 mijl/3,2 km en dat is nog maar het begin natuurlijk. Openbaar vervoer is in sommige grote steden vrij goed geregeld (ik weet van mensen in New York en Washington die geen auto hebben en het meestal niet missen; gaan ze de stad uit, dan huren ze een auto – een rijbewijs hebben ze dus wel. Maar over het algemeen laat openbaar vervoer veel te wensen over. In San Antonio is het al stukken beter dan in Baton Rouge (Louisiana); hier rijden de bussen bijv. ook op zon- en feestdagen. Maar in het gedeelte van de stad waar wij wonen hebben we daar niet zoveel aan; de dichtsbijzijnde bus stop is 4 mijl/6,4 km van ons huis, aan de andere kant van de snelweg.

Nou rijd ik de kinderen al zo lang rond, dus wat zijn nou nog twee jaren.... Maar er komt wel steeds meer bij, Pamela zit op een magnet school die verder weg is en moet dus (gedeeltelijk) gebracht en gehaald worden. Ze heeft nog niet veel interesse getoond, maar steeds meer vrienden van haar hebben een baantje en ik denk dat ze dat straks ook wel zal willen. Dit jaar of volgende zomer zal ze het gros van haar 120 uren internship (stage) moeten doen die ze op haar school moeten doen om hun diploma te krijgen. Nog belangrijker is dat ze over bijna twee jaar naar de universiteit gaat en mogelijk ver weg; hoewel ik ook de universiteit doorgekomen ben zonder auto en rijbewijs, is het toch wel stukken makkelijker. Maar we zouden haar niet graag zonder rij ervaring weg sturen.

Veel amerikaanse ouders vinden het ook eng, al zijn ze met het systeem opgegroeid. Desalnietemin begon direkt aan het begin van het vorig schooljaar, toen de eerste mede-studenten van Pamela 15 waren geworden elk ouder gesprek met “rijdt jouw zoon/dochter al?” En er zijn er genoeg die de dagen aftellen, want als hun kind eenmaal rijdt zijn zij van al het gechaufeur af en kunnen ze het oudere kind taxi laten spelen voor de jongeren. Pamela kwam gedurende het schooljaar geregeld met verhalen over kinderen die voor hun 16e verjaardag (minimum leeftijd om alleen te mogen rijden in Texas) een auto kregen, variërend van een niet te oude tweedehands tot een spiksplinternieuwe BMW!

Vroeger (tot ongeveer 15 jaar geleden) was het in de VS over het algemeen zo dat je zonder bewijs dat je les hebt gehad naar het rijbewijs kantoor ging, de theorie test en rij test deed (ogen werden meestal ook getest) en na een uurtje of wat (afhangende van de rij) stond je weer buiten met je rijbewijs. Veel staten hadden wel de regel dat je eerst je theorie examen moest doen en dan een “leaner’s permit” kreeg om praktijk te leren, maar aangezien je niet hoefde te bewijzen dat je les gehad had maakte dat niet veel verschil. Het praktijk examen verschilde van plaats, in Baton Rouge was het toen ik het deed in feite gewoon een blokje om het rijbewijs kantoor heen, geen bocht naar link, geen op en af de snelweg.



Nou wil dat niet zeggen dat men geen les nam. De verzekerings maatschapijen geven al sinds jaar en dag korting als je laat zien dat je rijles hebt gehad van een erkend instituur en velen namen les op high school waar het als keuzevak wordt gegeven. Midden jaren 90 begon men tot de conclusie te komen dat dit systeem toch niet zo goed was, en dat het aantal verkeersdoden onder tieners vooral veel te hoog was. Langzaam maar zeker begonnen staten rijbewijzen in fases in te voeren voor minderjarigen (graduated licenses). Volgens stateline.org zijn er nu nog slechts vier staten die nog niet zo'n rijbewijs hebben ingevoerd, te weten Arizona, Kansas, Kentucky en North Dakota. Overgens verschillen de regels behoorlijk van staat tot staat. Als je 18 of ouder bent is er overgens niets veranderd.

Texas heeft sinds 2002 een graduated license en hier gelden de volgende regels. Als je onder de 18 bent moet je eerst een "instruction permit" halen en dat moet je minimaal 6 maanden houden. Dan (als je tenminste al 16 bent) kun je een "provisional license" krijgen. Daarmee mag je alleen rijden, maar met maximaal 1 passagier die onder 21 en geen naaste familie is en niet tussen 12 uur middernacht en 5 uur in de ochtend (werk/school aktiviteiten en noodgevallen uitgezonderd). Na 6 maanden zonder ongeluk of boete kun je dit rijbewijs dan omruilen voor een volledig rijbewijs.
Voor het instruction permit moet je 15 jaar zijn (al mag het net, net, je mag al les beginnen op je 14e) en je moet de theorie test doen. Je mag dan oefenen met iemand van boven de 21 naast je die tenminste een jaar een rijbewijs heeft. Om het provisional license te krijgen moet je aantonen een aantal uren les gehad te hebben. De les kan op school zijn genomen, op een rijschool of door je ouders. Als de ouders les geven moeten ze zich registreren en dan krijgen ze een pakket met alle lessen en instrukties; in feite precies wat ze op school krijgen. Je moet alles bijhouden en voor een notaris zweren dat de lessen gevolgd zijn als verplicht. Het programma wordt door de verzekering erkend en je krijgt net zo goed je korting.

Verder moet je aantonen dat je ingeschreven bent op school (leerplicht is tot 16) of een high school diploma hebt (als je onder de 18 bent). Dit is een regel die er aan geplakt is om het aantal schoolverlaters te verminderen. Om het alcohol gebruik onder tieners te bestrijden (en je mag geen alcohol kopen of in een openbare gelegenheid drinken als je onder de 21 bent) wordt je rijbewijs tijdelijk ingetrokken als je de alcoholwet overtreed, onafhankelijk of je auto reed of niet. M.a.w. als je als 17 jarige in een bar wordt opgepakt met een drankje, verlies je je rijbewijs net zo goed. Bij al deze regels geldt dat als je aan kunt tonen dat je absoluut een rijbewijs nodig hebt (om naar school en werk te komen bijv.) je alsnog een "hardship" (nood) rijbewijs kunt krijgen.

Toen Pamela vorig jaar 15 werd, had ze niet veel interesse (ze vindt het nog steeds eng) en een vriendin zei haar dat ze beter tot deze zomer kon wachten, omdat het toch wel veel tijd neemt. Ondertussen hebben wij dus rondgevraagd. Ze wilde geen driver's ed op school nemen, want het is niet een vak dat meeteld bij het dingen naar een plaats op een goede universiteit. En toen ik hoorde dat ik voor m'n $300+ op de mij aangeraden rijschool maar een paar weken les kreeg, precies de vereiste minimum van 32 lesuren en 14 uren achter het stuur en dan moet ze 6 maanden wachten (waarin dus verwacht en gehoopt wordt dat de ouders extra oefen mogelijkheid geven) hebben we gekozen om het toch zelf te doen. Wat de eerste tijd, zolang César nog zo veel werk heeft, dus betekent dat ik het zal doen.

Nu zijn we dus een aantal weken bezig. Het gaat een beetje langzaam, vooral omdat ik een pietje precies ben, die netjes volgens boek gaat en nog extra materiaal uit de bibliotheek heb gehaald ook. Maar het gaat erom een goede en verantwoordelijke chaufeuse te krijgen en niet of we nu wel of niet voor het buurmeisje zelf op pad kunnen.

Voor de extra nieuwsgierigen wat sites:

  • http://www.tea.state.tx.us/safedriver/masterguide.html - het hele programma dat we volgen. Je kunt het dus gratis van het internet halen, maar als je niet geregistreerd bent bij het rijbewijs kantoor, accepteren ze het toch niet.
  • Teaching your teen to drive is een video met boekje van AAA (de automobilisten club) met handige tips en 13 praktische lessen) Gek genoeg was het niet bij onze lokale AAA te krijgen, maar gelukkig had de bibliotheek het wel. Ik heb er geen link voor, maar voor mensen in de VS in hetzelfde bootje de moeite waard om via de bibliotheek te zoeken.
  • Responsible Driving - instructie boek gericht op scholen in Texas, ook door AAA uitgegeven
  • Drive Right - ook een schoolboek, heeft deze link met meer materiaal en info.

Tot slot, veel mensen vinden het hier makkelijker rijden dan in andere landen. Dat geldt zeker voor Suriname en Colombia; over Nederland kan ik niet oordelen. Van de andere kant vraag je je af of het wel veilig is als het zo makkelijk is je rijbewijs te halen. Ik ben dus gaan snuffelen op het internet.

Er worden verschillende manieren gebruikt om het aantal verkeersdoden te vergelijken. Als men kijkt naar doden op 100,000 inwoners dan komt men volgens het Insurance Institute for Highway Safety op 15 voor de VS (2004) en volgens Wikipedia op 5 voor Nederland. Anderen hanteren liever aantal doden per auto kilometer, waarbij dus rekening wordt gehouden met aantal auto's en kilometers gereden. Volgens wikipedia komt men voor 2003 op een score van 7,7 voor NL en 9,4 voor de VS. Het systeem van de VS werkt dus niet zo goed als men schijnt te denken. Ik zal dus nog harder m'n best doen om Pamela en later Sophia zo veel mogelijk te leren en te laten oefenen, zonder haast te maken.

1 opmerking: