De crisis een beetje dichterbij

Tot nu toe hebben we nog niet zoveel gemerkt van de economische crisis. We krijgen meer reclame folders en korting bonnen in de post, duidelijk een teken dat de winkels en restaurants meer moeite hebben hun zaken te vullen en waar kwijt te raken. In onze buurt zijn veel kleine winkelcentra gebouwd de laatste jaren en het is duidelijk dat men moeite heeft ze met winkels te vullen en we zien hier en daar ook vrij nieuwe zaken die het niet gehaald hebben en alweer zijn gesloten. De werkloosheid in Texas is zoals overal toegenomen, maar ligt nog steeds onder het gemiddelde van de VS (6,6% vs. 8,1% - 8,9%, afhangend van welke bron je raadpleegt). Maar vorige week kreeg ik eindelijk m'n vriendin Suzanne aan de lijn en het blijkt dat haar man na 20 jaar bij hetzelfde bedrijf is ontslagen (laid off) - alle mensen die er 20 jaren of langer waren hebben ze laten gaan. Hij heeft wel een "severance package" gehad, maar ze heeft me niet gezegd hoeveel. Ik neem aan dat het enkele maanden salaris is. Ik lees net dat het in sommige gevallen inhoudt dat je dan geen werkloosheidsuitkering kan krijgen, maar ik weet niet of dat bij hun ook het geval is.


Zij werkte niet, maar is direkt op zoek gegaan en heeft werk gevonden als receptioniste in een hotel. Ze is wel weer op zoek naar iets anders, want het loon is laag, de werkdagen lang en ze moet elk weekend werken. Ze krijgt ook geen lunchpauze en het blijkt dat alleen de staat Californië werkgevers verplicht een lunchpauze te geven. Ik had nog nooit gehoord dat het niet gegeven werd, maar kennelijk komt het steeds vaker voor. Er is ook geen federale verplichting voor betaalde vrije dagen voor wat voor reden dan ook: feestdagen, ziekte en/of vakantie. In de praktijk krijg je al dit soort dagen bij een volle baan wel, maar het is niet verplicht.

Als we nu aannemen dat haar man wel in aanmerking komt voor een werkloosheids uitkering, dan moet hij zich daarvoor registreren en aantonen dat hij aktief naar ander werk zoekt. Zoals voor de meeste sociale voorzieningen geldt is de werkloosheidsuitkering gebaseerd op een federale wet, maar elke staat bepaalt grotendeels zelf de invulling. En dus verschilt het van staat tot staat hoeveel je krijgt en andere spelregels. In de meeste gevallen krijg je maximaal 40% van je laatste salaris of een bepaald maximum (je krijgt maximaal het laagste tussen de twee) - in Texas is het maximum bedrag nu $392/€296 per week voor maximaal 26 weken.

Een groot probleem voor veel mensen is hun ziektekosteverzekering. De meeste mensen zijn verzekerd via hun werkgever, waarbij de werkgever een deel (vroeger een aanzienlijk deel, de laatste jaren is dat op veel plaatsten aardig verminderd) van de premie en de premie is toch al lager omdat het een groepsplan is. De man van m'n vriendin heeft nu recht verzekerd te blijven via de werkgever voor maximaal 18 maanden (er zijn enkele uitzonderingen waarbij het langer kan doorgaan), maar hij moet dan wel zelf de hele premie betalen en dat blijkt voor veel mensen teveel. Nu hoorde ik vanmorgen dat er onder de maatregelen rond de crises een regeling is getroffen waarbij de werklozen die hun baan na 1 september vorig jaar hebben verloren, een korting kunnen krijgen op de premie.