Verslag reis naar Suriname

Zondag 18 december

We staan vroeg op, alsof het een schooldag is, en ik bel nog even m'n ouders om te melden hoeveel koffers ze hebben. Geen probleem is het antwoord, ze hebben besloten gebruik te maken van de in Suriname alom bekende luchthaven taxi service "De Paarl" en zullen ons in een van (busje) komen halen.

We gaan om kwart over 7 van huis, iets vroeger dan gepland, want César moet nog even iets checken op kantoor... Hij heeft tot gisteravond doorgewerkt en heeft ook nog wat werk voor in het vliegtuig meegenomen. We rijden zonder problemen naar Houston, er is natuurlijk weinig verkeer zo zondagmorgen. De auto laten we op het "economy lot" van het vliegveld, dat is speciaal voor langer dan een dag parkeren en er is een shuttle die je naar het gedeelte van het vliegveld brengt waar je moet zijn.

Er is een heel lange rij bij het inchecken; in feite twee, want de 15e zijn er verscherpte gewichts regels ingegaan en ze wegen ieders bagage voor ze doormogen naar de incheck rij. Ik heb de drie koffers voorzichtig gewogen, maar kennelijk is er met de grootste toch iets misgegaan (tegen de vloer of iets geleund), want het is toch te zwaar. Het lukt ons wat spullen in een van de andere koffers te zetten en zo hebben we uiteindelijk toch geen overgewicht.

Bij de security worden César en de meisjes geselecteerd voor extra screening, wat inhoudt dat ze met het "toverstokje" worden gecheckt en al hun handbaggage ook handmatig. Waarom ze van één familie een deel checken en één persoon buiten laten is een raadsel, misschien speelt het feit dat ik een aparte achternaam heb een rol; alhoewel ik alle tickets en paspoorten had....

Bij de gate wat sandwiches en water gekocht, wat een goed idee bleek, want eerst hadden we wat vertraging en daarna nogal wat turbulentie en dus duurde het even voor we de lunch aan boord kregen. Om ongeveer 20:30 Trinidad tijd komen we aan op Port of Spain (voor ons 18:30) en blijkt dat we door immigratie, koffers ophalen, douane moeten en dan weer helemaal naar de vertrek hal om op BWIA in te checken. Het vliegveld is sinds m'n laatste keer hier helemaal vernieuwd en mooi geworden, maar de service is nog steeds belabberd. Het is stampvol en je zou denken dat ze speciale immigratie en douane rijen maken voor transit passagiers, maar het kan niemand duidelijk iets schelen als je kans loopt je vlucht te missen.

Immigratie valt nog mee; Suriname is nu lid van de Caricom en dus kunnen we in de rij voor Trinidadianen en Caricom leden. Nu koffers ophalen. Maar één van de drie koffers komt aan. We zijn de enigen niet die koffers missen en zijn nogal verslagen. Je hoort vaker dat koffers kwijt raken of achterblijven op Trinidad, maar dit was een rechtstreekse vlucht vanuit de VS.... Inmiddels vliegt de tijd en we besluiten dat César aangifte gaat doen van niet aangekomen baggage en dat ik alvast ga inchecken bij BWIA. We denken niet goed na en als César aan de balie is blijkt dat hij het adres van m'n ouders niet weet. Dus komt op de aangifte alleen het San Antonio adres. Het zou niet echt moeten uitmaken, want op de koffers staat het telefoonnummer in Suriname en bovendien waren ze doorgeboekt tot Paramaribo. Onze mobiele telefoons werken niet; ik moet van de vertrekhal weer terug rennen om César te zoeken, want het vliegtuig staat al op vetrek en de volgende vlucht is pas woensdagavond. We halen het nog net. Pamela is behoorlijk van de kaart; waarschijnlijk mede door vermoeidheid, maar ze vindt de verloren baggage vreselijk. Tja, het is hun eerste internationale reis en dit had ze niet verwacht. Ze trilt verschrikkelijk voelt klam aan en eenmaal in de lucht geeft ze ook nog over.

Op Zanderij, in Paramaribo, gaat de immigratie controle vlot en vriendelijk. Ook hier is het vliegveld uitgebreid en verbeterd, al is het wel benauwd; er is airco, maar het staat niet koel genoeg. Het is inmiddels na 1:30 Surinaamse tijd, voor ons 22:30. De mensen die met ons reisden hebben vreselijk veel baggage en het lijkt er op dat de douane van plan is elke koffer te checken. Als we na een hele tijd bijna aan de beurt zijn zie ik dat Pamela weer onwel is en ben ik bang dat ze gaat flauwvallen. Ik vraag of ik met haar naar buiten mag, zodat ze tenminste in de frisse lucht kan zijn. Ik krijg toestemming en als de douanebeambte ziet dat we maar een koffer hebben, laat hij César en Sophia ook maar direkt gaan. Buiten staan m'n ouders met de chauffeur. We kopen wat water voor Pamela en rijden naar huis, waar m'n moeder ons wat pijama's leent. In de kleine koffer die wel aangekomen is zit wonder boven wonder iedereen z'n toiletartikelen, al Pamela's ondergoed, twee poloshirts en een lange broek van César en een deel van de kadootjes.

Maandag 19 december

Nog voor César wakker is begin ik met bellen over onze koffers. Een kennis van m'n ouders die een reisburo heeft raadt aan het BWIA kantoor in Suriname te bellen. Ze nemen de informatie en beloven het lokale adres en telefoon aan BW in Trinidad door te geven. Ik heb er geen vertrouwen in dat ze het probleem echt begrijpen en BW ook op het hart zal drukken Continental op Trinidad ook de informatie door te spelen. Dus bel ik Continental op Trinidad zelf; daar krijg ik of bezet of geen gehoor. Ik blijf de hele dag en de volgende ochtend op verschillende tijdstippen bellen. Bel ook BWIA op Trinidad zelf, maar die proberen me door te verbinden met Continental en dat haalt niets uit. Ik bel Continental in de VS, maar krijg alleen een menu en aangezien m'n ouders geen "tone-dialing" hebben kom ik nooit uit het menu. Meestal heb je bij zo'n lang menu van een bedrijf een optie om te wachten of op 0 te drukken en dan krijg je een persoon, maar dat is er hier niet bij.

Later op de morgen en 's middags gaan we kleren kopen. Dat is moeilijker dan in de VS. Hoewel alles in Suriname er veel beter uit ziet dan 14 jaar geleden en er duidelijk weer van alles te krijgen is (hoewel natuurlijk lang niet altijd betaalbaar voor de meesten) is de sortering natuurlijk kleiner. In de winkels hangen de dingen meestal ook niet netjes op maat. En dan is er nog het probleem de maat te betalen. Kopen zonder passen is absoluut onmogelijk, want er zijn kleren geimporteerd uit de VS, NL, China en waarschijnlijk nog wat plaatsen en de maten zijn allemaal anders. Pamela en ik kopen allebei een rok in respectievelijk large en extra large, terwijl we hier normaal small en medium zijn.

We gaan ook naar de Hermitage Mall, het eerste overdekte winkelcentrum in Suriname. (de foto komt van het web) De kinderen kijken hun ogen uit; de hele dag al natuurlijk. Alles, alles is anders en hoewel het voor Suriname niet erg heet is, is het vanwege de kleine regentijd heel vochtig (100% of iets lager) en m'n ouders hebben zoals de meeste mensen geen airco. De mall is vnl. op de bovenklasse en toeristen gericht en sommige winkels geven hun prijzen aan in Surinaamse Dollars, anderen in US$ en weer anderen in €. En je kunt ook in die munten betalen, wat dan voordeliger is dan de winkel het laten omzetten naar Sur$, want dan rekenen ze niet altijd een even goede koers. 14 jaar geleden was het nog zo dat je bij aankomst op Zanderij verplicht een bepaald minimum bedrag naar Surinaamse guldens moest wisselen, nu zijn er overal cambios (plaatsen om geld te wisselen). De meisjes en ik vinden wel wat kleren voor de twee dagen die we denken te moeten overbruggen, César kan geen shorts vinden in zijn maat, deels ook omdat hij niet van de lange die tot de kuiten komen wil.

Een andere verandering die opvalt, het vroeger al wat chaotische verkeer is veel erger geworden. Veel meer autos en veel meer chaos. Sinds enige jaren worden tweedehands auto's rechtstreeks vanuit Japan geimporteerd. Dat is zo slecht nog niet, aangezien men in Japan ook links verkeer heeft is het stuur in die auto's aan de rechterkant, zoals het zou moeten. In Suriname importeerde men altijd auto's die voor de Europese en Amerikaanse markt waren (misschien zelfs via de VS) en die hebben het stuur aan de linkerkant. De rechstreeks geimporteerde auto's zijn ook binnen het bereik van meer mensen en zodoende de grote toename van verkeer op een wegennet dat niet substantieel is toegenomen. César merkt na een aantal dagen op dat er niet echt een tekort is aan wegen, maar dat veel straten in zo slechte staat zijn dat ze beter te vermijden zijn en dus blijft men op de enkele hoofdstraten aangewezen.

Halverwege de middag ga ik met m'n vader ook nog even naar de BWIA vertegenwoordiging hier; de reisagent dacht dat het zou helpen als ik ze persoonlijk een kopie van de claim form zou brengen. Maar ze sluiten om 15:00 en we hebben ze dus net gemist. Vroeger waren kantooruren ongeveer 7 tot 14 en winkel uren 8 tot 12 en dan weer 16 tot 18 ongeveer. En iedereen "rustte" tussen de middag. Vanwege de hitte en zonder airco heel natuurlijk. Schooluren waren ook anders dan in Europa of de VS: lagere school 7:30 tot 12:30 en middelbare school 7 tot 13. Rond de tijd dat ik naar de VS vertrok voor m'n studie is het systeem veranderd, te beginnen met de winkels die niet meer tussen de middag sloten, maar doortrokken tot 16 of zo. Nu schijnen de meeste traditionele zaken van 8 of 8:30 tot 15:30 of 16:00 open te zijn. Ik weet niet meer of er dan ook nog een koopavond bij komt en wat de uren op zaterdags zijn. De week voor kerst hadden veel winkels trouwens extra lange openingstijden.

Er zijn nu veel meer supermarkets, alle kleine chineze winkels lijken zelfbediening geworden te zijn (die trend was er al toen ik hier nog woonde). Traditioneel hielden de chinezen die veelal boven hun zaak woonden hun winkels al langer open en ook vaak op zondag. Nu zijn hun supermarkten ook langer open dan de andere winkels. In de mall gaan de winkels later op de morgen open en blijven ook later open, sommigen tot 20:00 of zo. Typisch is dat enkelen wel even sluiten tussen de middag...

's Avonds gaan we naar 't Vat, een populaire bar/restaurant in het centrum, waar als onderdeel van Surifesta (festiviteiten aan het eind van het jaar) verschillende artiesten aan het schilderen waren en waar Erwin de Vries als grote klant en meest bekend Surinaams kunstenaar z'n eigen tafel zou schilderen, die dan voortaan voor hem gereserveerd zou worden. (Voor die het nog niet weten, Erwin is een broer van m'n moeder).

Het is heel gezellig, we zien direkt nog wat familieleden en vrienden, waaronder geheel onverwacht ook de ouders van m'n vriendin Marie Claire, die ook op vakantie zijn.






Dinsdag 20 december

Vanmorgen eerst met m'n vader weer naar het kantoor van BWIA. Ze beloven weer een bericht te sturen, maar zeggen pas meer te kunnen doen als het niet met de eerst volgende vlucht komt. Ook zeggen ze dat er een kleine kans is dat het door wordt gestuurd met Suriname Airways vlucht die vandaag zou komen en geven me een nummer om op Zanderij te bellen. Ze lijken vrij ongeinteresseerd en ik ben ook niet echt tevreden over die reisagente, want die had me dat nummer van Zanderij toch ook kunnen geven...Iedereen die er over hoort komt natuurlijk met allerlei akelige verhalen en over hoe vaak dit in december voor komt. Meestal beginnen ze direkt met BWIA en het vliegveld op Trinidad de schuld te geven, maar die hebben er in dit geval dus niets mee te maken; de koffers zijn in Houston achtergebleven of door Continental op een verkeerde vlucht gestuurd. Het vliegveld op Trinidad is nog steeds niet prettig, maar BWIA schijnt echt hard te werken aan het verbeteren van hun slechte reputatie en we mogen bepaald niet klagen over ze.

Vervolgens ga ik "even" met m'n vader mee om een pakket uit NL op te halen. Via allerlei agenten worden pakketten uit NL gestuurd van familie uit NL die praktisch iedere Surinamer heeft. Het begint flink te regenen. In tegenstelling tot 18 jaar geleden toen ik met César ook in december in Suriname was, kun je dit maal echt merken dat het kleine regentijd is. We moeten een hele tijd wachten; de truck die de pakketten van de haven moet brengen was gister kapot en is nu ook laat. Als het er eindelijk is moeten de pakketten gesorteerd worden, dan wordt de ontvanger opgeroepen zodat het in zijn/haar bijzijn kan worden gecontroleerd door de douane en evt. invoerrechten of andere kosten kunnen worden betaald. Het wachten is chaotisch, binnen voor de balie is niet veel ruimte, buiten kun je niet horen als je naam geroepen wordt (er wordt geen microfoon of iets gebruikt). Het pakket voor m'n ouders is maar klein; het komt van m'n tante en heeft chocolade letters voor de meisjes, kadootje voor César en ik. Brieven en kaarten voor m'n ouders en verschillende familie en vrienden en wat lekkers voor m'n ouders. Tegenwoordig zijn de pakketten niet meer zo broodnodig, maar een tijdje waren het echt "levenspakketten", want er was veel schaarste van allerlei.

Na lunch gaan we de stad in om weer te proberen wat shorts voor César te vinden. Na drie of vier winkels hebben we eindelijk succes. We gaan langs bij wat familie om te groeten en kaartjes af te geven.

We hebben veel last van vuurwerk lawaai. In Suriname wordt weinig "kunst vuurwerk" (vuurpijlen e.d.) afgeschoten, hoewel nu wel meer dan vroeger. De nadruk ligt op lawaaierige pagara's (lange slingers van knal vuurwerk die worden opgehangen en dan aangestoken) en kleinere pakjes knal vuurwerk, die volgens de chineze traditie de boze geesten wegjagen. Ik hou wel van vuurwerk, maar "in mijn tijd" was het iets van oud op nieuw en een beetje in de week er voor. Nu mag er vanaf de 23ste verkocht worden, maar al sinds onze aankomst horen we het bijna voortdurend, vooral 's avonds. Daarnaast is er een nieuwe soort die als een echte bom klinkt en je vreselijk doet schrikken (vooral als wel eens met echte bommen die afgaan te maken hebt gehad, zoals wij toen we in Colombia woonden).

Woensdag 21 december

César gaat met m'n oom mee naar Paranam, waar de laatste een industriële veiligheids cursus moet geven. Hij is na z'n pensioen van Suralco een nieuwe carriëre begonnen als veiligheids consultant. Ik ga naar m'n nicht om van haar internetverbinding gebruik te maken. Vaak als je emailt naar een bedrijf duurt het nogal voor je antwoord of zelfs een reaktie hebt, maar aangezien bellen niet echt resultaat heeft opgeleverd... Ik stuur een mail naar BWIA en naar Continental en vind een ander telefoon nummer dat me rechtstreeks de bagageclaim afdeling van Continental zou moeten geven. M'n nicht heeft wel tone-dialing en laat me met haar telefoon bellen. Halleluia, wel weer eerst een menu, maar ik krijg eindelijk een levend persoon die het adres en telefoon in Suriname opneemt en me ook een case nummer geeft zodat ik op het internet of per telefoon de status kan controleren. De dame kan me niet vertellen waar onze koffers precies zijn, wanneer we ze kunnen verwachten, maar ik heb het gevoel dat ik nu tenminste alles heb geprobeerd. Ook weet zij me te vertellen wat ik moet doen om onze mobiele telefoons aan de praat te krijgen; kwestie van settings, daar hadden we eigenlijk zelf ook op moeten komen...Afijn, zo krijg ik van mij en Pamela werkend, maar die van César gek genoeg niet. Het is peperduur in gebruik, maar wel handig.

Toen ze hoorde dat we naar Suriname zouden gaan had Sophia's scout leidster voorgesteld dat ze probeerde een "patch" of andere insigne van de Surinaamse scouts te krijgen. Ik heb nooit aan scouting gedaan, dus vroeg ik Audrey wiens moeder aktief in scouting in Suriname of zij wist of er wel zulke patches zijn... Haar moeder nodigde Sophia uit om mee te komen naar de laatste "kabouter" bijeenkomst, dat in het teken van kerst zou staan. Dus daar gingen Sophia en ik vanmiddag heen. Wel jammer dat Sophia haar vest in één van de achtergebleven koffers zit. Audrey's moeder heeft een hoop insignes verzameld om haar te laten zien en sommigen om te geven; ze zijn praktisch allemaal zelfgemaakt, want de padvinderij in Suriname heeft niet genoeg geld om ze te laten maken zoals bij ons. Met de spelletjes doet Sophia goed mee en vooral één meisje dat zelfs pas nieuw is trekt veel met haar op. Ik hoor haar zowaar een zinnetje NL zeggen af en toe.

Donderdag 22 december

's Morgens bel ik hoopvol naar Zanderij om te zien of onze koffers met de vlucht van woensdag op donderdag zijn aangekomen. Eerst neemt steeds maar niemand op. Pas over 11 krijg ik iemand. Ze blijkt me wel op de computer te kunnen vinden en ons adres ook, dus dat is alvast goed. Maar nee, nog geen koffers, wellicht met de vlucht van vrijdag op zaterdag....M'n nicht introduceert ons op Oase, de zwem- en tennisclub waar we vroeger ook een tijdje lid van zijn geweest. Vooral Sophia vindt het idee dat ze midden in de winter gewoon buiten kan zwemmen geweldig. Het is heel rustig en er zijn meer tennisers dan zwemmers. We komen Janet, die in San Antonio studeert, tegen en maken kennis met haar zus. Ik koop ook een broodje saté - ze zijn nog steeds lekker!! Onder weg naar huis, stoppen we nog even bij het Vrije Atheneum dat in dezelfde straat is. Daar heb ik de middelbare school gedaan. Het heet nu Arthur Hogendoorn Atheneum, naar de man die in mijn tijd direkteur was. Alles is dicht, want het is al kerstvakantie. Aan de straatkant was er destijds een houten gebouw, maar nu is er een stenen gebouw met verdieping en alles ziet er goed uit.

's Middags trekken we er op uit naar het noorden van de stad. En we bezoeken het Eco Resort Dit huis was van m'n grootvader en had toen nog een verdieping, z'n oudste dochter heeft er daarna jaren in gewoond en we gingen er praktisch elke zondag naar toe. Op het terrein stond ook het huis van een andere zuster van m'n moeder en met elkaar was het voor ons kinderen een paradijs. Hadden we zelf al een aardig grote tuin, hier was het viermaal zo groot en aan de rivier. Ook toen we al groter waren vond ik het altijd heerlijk hier naar toe te gaan en heb er ook nog gelogeerd voor een paar dagen in de eerste zomer dat ik thuis was vanuit Amerika. Ik heb me vaak zorgen gemaakt over wat er met het huis zou gebeuren als m'n tante kwam te overlijden. Veel van deze oude huizen zijn te groot en duur in onderhoud voor de meeste gezinnen en zijn vaak gekocht door bedrijven en dan wordt een woonhuis kantoor. Dat is ook gebeurd met het ouderlijk huis van m'n vader, waar hij notabene zelf kwam te werken toen we in 1970 "terug" kwamen in Suriname. Maar het huis van tante Nel is dit lot bespaard gebleven. Het hotel Torarica heeft het gekocht met de belofte het huis in huidige staat te houden. Het is nu dus een hotel, met een gebouw voor de meeste kamers er naast en ik had al gehoord dat het mooi gedaan was, maar ik moest het natuurlijk toch even met eigen ogen zien. Een hotel heeft toch meer weg van een woonhuis dan een gewoon kantoor. En in dit geval heeft het huis iets van een bed & breakfast. Het ziet er inderdaad allemaal mooi uit en het terrein is nu helemaal opgehoogd tot de rivier. Op het achterbalkon, waar we altijd zaten, is nu deel van de eetzaal en we drinken er wat.

Het huis van m'n andere tante is afgescheiden en is nu van haar zoon. Hoewel hij de volgende week ook even in Suriname is en ik hem telefonisch spreek komt het er toch niet van om daar ook even langs te gaan. Ik hoop maar dat de kwaliteit van het hotel even goed is als het eruit ziet en ze goede zaken doen, zodat het huis mooi "huis" zal blijven.

Die avond tuigen de meisjes met oma de boom op en Sophia doet het stalletje. In eerste instantie laat ze alleen de os en wat schaapjes in de stal, want zelfs Maria en Jozef zijn nog niet aangekomen. Iedere dag verschuift ze alles een beetje.

Vrijdag 23 december

Het blijkt dat de twee musea die Paramaribo rijk is alleen 's morgens open zijn en natuurlijk niet op feestdagen. Maar ik wil nog steeds iets van goud voor de meisjes kopen als kerst kado. Dus ga ik met m'n ouders naar de stad en we vinden oom Paul bereid met César en de meisjes naar één van de musea te gaan. Het valt allemaal letterlijk nogal in het water, want het begint verschrikkelijk te regenen en het verkeer in de stad raakt in de knoop en sommige straten dreigen onder water te komen. We stellen het dus maar uit. Ik doe wel wat andere supermarkt boodschappen met m'n ouders en we gaan ook even naar een internet café om de status van onze baggage te checken. Er staat dat de baggage op het vliegveld is gearriveerd en in proces van overdrage aan passagier is. Er staat niet over welk vliegveld ze het hebben (waarschijnlijk Port of Spain) en wanneer het daar is aangekomen en wij het kunnen verwachten... Veel hebben we daar dus ook niet aan.

Het museum bezoek is maar matig. Alles lijkt dicht. Na om lopen naar achter vinden ze wel iemand en ja, officiëel zijn ze open, maar omdat ze achter bezig waren hielden ze de voordeur op slot....César vond de service driemaal niets. Ze bekijken een speciale tentoonstelling over Suriname en de tweede wereldoorlog, maar op de een of andere manier krijgen ze niet de eigenlijke collectie van het museum te zien; oom Paul was er pas voor de tweede keer en kon zich niet herinneren, het personeel maakte ze er kennelijk ook niet op attend...En dus was het voor de kinderen vooral maar matig interessant en zien ze niet de vogelspin die ze (ten minste in mijn tijd) hebben.

Oom Paul biedt ons een auto te leen, wat we graag aannemen, want César vindt en links rijden, met rechts stuur en het chaotische verkeer toch wel erg veel om aan te wennen (de auto die we lenen heeft het stuur links) ineens en ik durf helemaal niet goed te rijden. 's Middags regelen we nog wat familie zaken en de meisjes, die vermoeden dat de koffers wel niet meer voor kerst zullen komen gaan naarstig aan het werk om nog wat kerstkadootjes in elkaar te knutselen.

Zaterdag 24 december

Het is vanmorgen weer regenachtig, maar m'n ouders en ik wagen het toch maar weer op. We gaan verschillende juweliers langs en uiteindelijk vind ik voor elk een klein hangertje, 18K met een namaak pipiet (nugget).

Ik probeer verschillende keren Zanderij te bellen om uit te vinden of onze koffers nu zijn aangekomen. Niemand neemt op. M'n vader belt garage De Paarl om voor onze terugreis vervoer naar Zanderij te reserveren en ze vragen direkt of onze koffers al zijn gekomen. Ze beloven te proberen via hun bekenden daar meer uit te vinden. Helaas, weer geen koffers.

's Middags gaan we weer wat familie langs en 's avonds gaan we naar de mis van 22 uur die precies om middernacht eindigt. We gaan naar de Heilige Familie kerk, waar we vroeger ook altijd gingen en waar Esteban Kross nu pater is. Het is een lange mis met veel zingen, voor César en de meisjes maar matig, maar ik geniet er van er weer te zijn. Voor de meisjes is het ook een mooie gelegenheid te zien hoe het is in zo'n kleine maatschappij. De pater kennen we dus (ik niet zo goed, maar ik was wel heel goed bevriend met z'n broer), want z'n moeder is de dochter van een van de beste vriendinnen van m'n grootmoeder en daardoor peettante van tenminste een van m'n ooms. Ze zijn dus bijna familie. Dan komt ook nog de president van Suriname met z'n familie, want dit is zijn parochie. M'n vader heeft met hem op school gezeten en gaat hem na de mis ook even groeten. Hij wilde ons voorstellen, maar ik zat op dat moment naarstigs te zoeken naar Leon, mijn vriend van de LSU tijd, die hier aktief is. Z'n verrassing is groot en we ontmoeten z'n vrouw en al bijna volwassen kinderen, zien ook z'n ouders weer.

Zondag 25 december

Het is een rommelige maar gezellige kerst. Eerst kadootjes uitpakken en we zijn nog bezig als we bezoek krijgen van de overburen en een oom en tante. 's Middags koken aan onze bijdrage voor het kerstdiner bij m'n nicht thuis en 's avonds natuurlijk het diner dat heel gezellig is. De meisjes kunnen het goed vinden met haar kinderen en maken direkt plannen voor hen om bij ons te komen.

Over dag ook nog met een andere tante gesproken die aangetrouwde familie heeft met een reisburo, via haar de tip om ongeveer een half uur na aankomst van de vlucht te bellen, want dan is er zeker iemand op zanderij. Overdag is het veel onregelmatiger en hangt het er vanaf of er vluchten zijn. Dus zet ik m'n wekker op half 2 in de ochtend en bel. Ik krijg een dame aan de telefoon die vaag antwoord dat ze gelooft dat er wel minstens een van de koffers is aangekomen, maar kan ze me over 10 minuten terug bellen. Ik vraag of ik haar kan bellen, want ik wil niet dat hele huis wakker wordt ... Al met al duurt het bijna een half uur voor ik haar weer te pakken heb, ja zegt ze ze heeft tenminste een van de koffers gezien en noemt een verbarstering van César's achternaam, wat een geruststelling is, want een neef met mijn achternaam was ook op deze vlucht en ze zou weleens zijn met mijn koffers kunnen verwarren. Maar ze kan weer niet met me praten, want ze is met een passagier. Op m'n vraag wanneer we dan de koffers kunnen halen zegt ze dinsdagmorgen na 8 uur, want de rest van maandag zijn er geen vluchten meer. Ik vraag nog even voor de zekerheid hoe lang zij nog op Zanderij blijft, nog maar even, als ze klaar is met de passagiers die nu bij haar zijn gaat ze weg. OK, ik ga voorzichtig optimistisch weer naar bed.

Maandag 26 december

Net als in NL kennen ze hier wel tweede kerstdag. Zoals afgesproken gaan we naar oom Erwin zodat de meisjes kunnen poseren voor de portretten die hij van ze gaat maken. Hij heeft mij geschilderd toen ik 16 was en Pamela op basis van foto's die hij gemaakt had toen ze net een jaar was en ik hier met haar was, maar dit is de eerste keer dat ik echt het proces van de schilderskant kan zien. Hij raadt ons ook aan foto's te maken en te filmen en het is inderdaad fascinerend te zien hoe het witte doek veranderd. Er na gaan we naar het oude centrum van de stad waar het lekker rustig is en we wat foto's kunnen maken. We rijden ook de brug over de Suriname rivier over; voor mij nieuw, toen ik hier het laatst was was het veer nog de enige mogelijkheid om over te steken. We rijden een heel stuk in Commewijne (het distrikt aan de overkant), al zien de meisjes er niet veel van omdat ze in slaap vallen.

Dinsdag 27 december

Het was de bedoeling dat we vandaag met de overburen op een tour van Staatsolie zouden gaan. Dit bedrijf vierde dit jaar hun 25 jarig bestaan en is een groot succesverhaal en bewijs van eigen kunnen voor Surinamers. Helaas willen we onze koffers geen moment langer dan nodig op Zanderij laten en dus laten we de buren weten dat we niet mee gaan. Het is heel jammer, want vooral César en ik hadden ons er echt op verheugd en later horen we ook dat het zeer de moeite waard is geweest. Maar goed, wij gaan dus vroeg 's morgens met m'n vader naar Zanderij. Als we daar aankomen om iets over half 9 lijkt alles verlaten. Als we iets verder naar binnen rijden komen we bij de vracht afdeling en "lost and found". Als ik een man vraag of we daar moeten zijn knikt hij van ja en even wachten en gaat aan de telefoon. Dan komt hij vertellen dat het niet zijn afdeling is en hij gebeld heeft naar de mensen die wij moeten hebben, maar dat die er nog niet zijn. We moeten maar even wachten. Na een tijdje loopt hij weer langs en zegt dat hij weer zal bellen en verdwijnt achter een andere deur. Zeker een half uur gaat weer voorbij en we zien hem niet meer terug. We zijn nog steeds niet 100% zeker dat we op de juiste plaats zijn. Inmiddels is wel een andere man gekomen in het kantoor van de eerste en ik besluit hem te vragen of hij ons kan helpen. Of hij werkelijk over achtergebleven koffers gaat weet ik nog steeds niet zeker, maar hij is in ieder geval de manusje van alles hier. Als we 2 januari vertrekken is hij ook weer de persoon die ons incheckt en later ook over de procedure bij de gate gaat. In ieder geval begint hij welwillend z'n computer op te starten en neemt onze papieren om te kijken. Hij kan niets op de computer vinden. Ik verzeker hem dat iemand al iets op de computer over ons geval had en hij zegt dat hij even met de auto bij de aankomsthal zal gaan kijken. Het duurt zeker ruim een half uur voor hij weer terug is. Hij maakt z'n excuses, dat hij de enige was en het allemaal alleen moest doen. Hij leidt ons naar achter en daar staan zo'n 8 koffers en HOERA! van ons zijn er ook bij. Met een kaartje van Continental eraan "Sorry I was late!!" Grappig kunnen we dat allang niet meer vinden. We moeten nog even wachten op de douane en die laat ons zo door zonder iets open te hoeven maken en we moeten nog een formulier tekenen en dan kunnen we terug naar huis.

Ondertussen is Pamela thuis na het ontbijt naar de slaapkamer gegaan om ibuprofen te gaan nemen vanwege menstruatie krampen. Op gang tussen de voorkamer en de slaapkamers is ze flauw gevallen, met haar gezicht op vloer en haar kin een beetje open. Sophia is vreselijk geschrokken, had nog nooit zoiets meegemaakt, en spoorde m'n moeder maar aan om toch vooral 911 te bellen. "I know that's what you have to do, that's what they thaught us at school." En m'n moeder maar uitleggen dat ze dat in Suriname niet hebben. Afijn, ze kreeg Pamela gauw genoeg weer bij en deed een pleister op het wondje, maar bij Sophia zat de schrik er behoorlijk in en even later gaf ze over. Saai kunnen we deze vakantie bepaald niet noemen.

Als we thuis zijn maken we vlug de koffers open. Wat een feest! Alles zit er in gelukkig. Ook een blaadje van de veiligheid (homeland security) in de VS in een van de koffers, dat ze de koffer hebben opengemaakt voor controle. Daarna bekijken César en ik het wondje van Pamela wat beter. Hij wil dat er toch een dokter naar kijkt, omdat hij vermoedt dat het wel een hechting kan gebruiken. Een neef die chirurg is is nog bezig met operatie of z'n ronde en m'n vader belt z'n zuster (moeder van de neef), wiens man ook arts is, al werkt hij niet meer. We gaan even langs zodat hij even kan kijken. Hij denkt dat een hechting misschien wel de moeite waard is en m'n tante bereikt neef op z'n mobiel. Hij moet wel naar een lunch, maar kan ons vlug even op z'n kantoor ontmoeten. Dus vlug naar het ziekenhuis. Ik zie allerlei naambordjes van doktoren die ik ook nog ken van m'n middelbare schooltijd. Toch wel goed dat ze allemaal terug zijn gekomen, al voel ik me direkt weer een beetje schuldig dat ik dat niet gedaan heb.

Anyway, Pamela krijgt een hechtingspleister en m'n neef zegt dat zelfs met een "echte" hechting ze waarschijnlijk toch wel een lidteken zal houden. Het is zeker 25 jaar geleden dat hij en ik elkaar voor het laatst zagen of spraken en het is wel leuk. Jammer dat het op zo'n manier moest.

Woensdag 28 december

Vandaag gaan we naar Groningen in het district Saramacca op uitnodiging van onze buurman. Het bedrijf waar hij voor z'n pensioen bij werkte heeft daar een huis, waar de staf gebruik van kan maken. Het is ongeveer 43 km van Paramaribo en neemt ongeveer een half uur tot drie kwartier om er te komen (bedenk dat zelfs de goede wegen niet te vergelijken zijn met Europa en de VS). Er komt een zeer gemengd gezelschap van familie en vrienden van de buren, de meesten op vakantie uit NL en een familie, waarvan de man oorspronkelijk Nederlander, uit Guyana. Het is echt gezellig en Sophia vindt een vriendinnetje van haar leeftijd. Gister had Pamela haar goed leren breien en vandaag leert ze het aan het vriendinnetje. Het meisje woont notabene een paar straten bij ons vandaan. Overgens krijgen de meisjes niet veel kans hun Nederlands te oefenen, alle kinderen die ze ontmoeten spreken vlot Engels. De meeste tv programma's en dvd's (bioscopen zijn er op een enkele gespecialiseerd in films uit India na niet meer) zijn in het engels zonder ondertiteling. De kinderen die we ontmoeten zijn allemaal wel eens in de VS geweest en hebben ook andere Engels sprekende familie en/of vrienden.

Van het huis uit maken we een kleine wandeling om een ijsje te kopen en te gaan kijken naar het monument ter herdenking van de landing van de "boeroes", de NL boeren die aan de overkant van de rivier kwamen in 1845. Deze poging om arme Nederlandse boeren naar Suriname te brengen is grotendeels mislukt en werd al in 1853 gestaakt. Van de 398 kolonisten die aankwamen en de 68 kinderen in die eerste jaren in Suriname geboren, waren er toen nog 167 over. Tot in de jaren 50 van de vorige eeuw mengden ze zich praktisch nooit met de andere bevolkingsgroepen en ze zijn dus bijna allemaal van elkaar. De familienamen zijn bekend als boeroe namen en een deel heeft het in de laatste 50 jaar heel goed gedaan. Hoewel velen van hen er nog steeds heel blank, met blond haar en blauwe ogen, als hollanders uit zien, zijn ze echte Surinamers.
















Tegenover dit monument is het monument ter herdenking van de hindoestaanse immigranten die tussen 1873 en 1916 als contractarbeiders naar Suriname kwamen. Mijn overgrootvader was er ook één van, al was hij slechts een peuter en is hij grootgebracht in een weeshuis. Dus behalve de naam en het bloed is er niet veel hindoestaans meer in de familie. Dit monument kwam er al in 1973 toen het 100 jaar geleden was dat de Lalla Rookh aankwam.

Donderdag 29 december

's Morgens gaan we de stad in om souvernirs te kopen en 's middags brengen we de meisjes om weer te poseren bij oom Erwin. 's Avonds is het grote feest van een broer van m'n vader die 50 jaar getrouwd is. We zien gelijk alle familie van m'n vaders kant die momenteel in het land is, hetzij wonend, hetzij op vakantie.

Vrijdag 30 december

Nog eens naar oom Erwin om voor de laatste keer te poseren. We zijn heel tevreden over het resultaat. Verder rijden we nog even langs Staatsolie om het monument dat net onthuld is daar te zien; dat is ook door oom Erwin gemaakt. Daarna weer naar de mall en dan speciaal de boekenwinkel om wat boeken te kopen. Er is een prachtig nieuw fotoboek over Suriname waarvan we al weten dat we het willen en dan kopen we ook nog wat andere boeken, ook wat stripboeken. Het is trouwens fantastisch zoveel boeken door en voor Surinamers er nu op de markt zijn. Ook veel kinderboeken en ook een aantal tijdschriften.

Van de andere kant vraag je je toch af hoe het mogelijk is al deze dure zaken draaiende te houden, dat er zoveel vuurwerk verkocht wordt en zoveel casino's zijn. In de krant staan veel berichten over hoe moeilijk vele Surinamers het hebben en veel dingen zijn inderdaad heel duur. Komt het echt alleen van Surinamers op vakantie en de betrekkelijk dunne bovenlaag van de bevolking of zou het waar zijn dat er ook veel witwassen van geld uit de drugshandel bij is? Ik denk dan altijd aan hoe ik in 1987 moeite had een ticket/route vanuit Colombia naar Suriname te vinden. Iedere keer moest ik uitleggen waar Suriname was. Toen ik in '91 met Pamela ging was het heel makkelijk en zei men dat ze zulke tickets regelmatig boekten.....

Zaterdag 31 december

We gaan met m'n moeder naar het centrum om de oudejaarsfestiviteiten mee te maken. We parkeren aan de rand van het centrum en toevalligerwijs parkeert vlak naast ons een schoolvriendin van me die ook op vakantie is. Haar schoonouders hebben een zaak in het centrum waar ze boven wonen en ze nodigt ons uit later even langs te komen.

Het is een gezellige drukte in de stad met veel muziek. Af en toe gaan er al pagara's af, maar het grote feest begint om 12 uur 's middags. En ja hoor, daar gaat een lange pagara aan een hijskraan af. We maken foto's en vlak er na begint er een ander en de mensen massa waar we in zijn begint naar achter te rennen, wij dus ook. M'n moeder probeert te zien of Sophia niet onder de voet gelopen zal worden en valt ineens zelf achterover op straat. César en ik beginnen haar op te helpen, maar realizeren ons dat aan de kant van de straat de pagara die afgaat op de grond ligt en we dus nog vlugger uit de weg moeten. We slepen haar dus min of meer naar de andere kant van de straat en zijn daar nog net niet wanneer ik zie dat de pagara in U vorm ligt, precies om ons heen en dus gaat in dezelfde richting als wij, dus vlug naar de andere kant.

We zijn allemaal flink geschrokken, Sophia weer helemaal ondersteboven, m'n moeder laten we even zitten op een stoep en geven haar wat water en deppen haar voorhoofd. Als ze zich ietsje beter voelt gaan we naar de schoonouders van m'n vriendin om even wat te drinken en uit te blazen, dankbaar dat we die mogelijkheid hebben. Het doet ons goed en al gauw speelt Sophia met de kinderen van m'n vriendin en haar broer. M'n moeder maakt zich een beetje zorgen over haar rug die toch wel pijn doet. Tot ons geluk komt een andere vriend met gezin en z'n zwager langs en die zwager blijkt fysiotherapeut te zijn en kijkt direkt even naar m'n moeder's rug. Het zit wat vast is zijn conclusie en met pijnstillers en een hotpad zal het vast wel gauw minder worden. Mocht het maandag nog echt pijn doen mag ze hem bellen. Niet lang daarna gaan we naar huis. César verklaart alleen van de muziek genoten te hebben en nu echt wel genoeg te hebben van vuurwerk. Hij wil niet meer in december komen.

Oud op nieuw vieren we weer bij m'n nicht en er zijn weer andere oude vrienden om te ontmoeten. Het is heel gezellig en ik geniet van het vuurwerk, al schiet ik zelf niets af en moeten mijn meisjes er niets van hebben.

Zondag 1 januari

De dag gaat grotendeels om aan inpakken. We zijn met drie koffers gekomen en gaan met vier terug. We slapen kort en de taxi komt ons om 1 uur in de ochtend halen, want we moeten om 2 uur op Zanderij zijn.

Maandag 2 januari

Het inchecken op Zanderij gaat heel langzaam. Onder dwang van de VS zijn er verscherpte veiligheidsprocedures waarvan kennelijk nog niet uitgedokterd is hoe ze het meest efficiënt toe te passen. Alle passagiers die doorreizen naar de VS moeten een extra formulier invullen met adres daar en gegevens over immigratie/staatsburger status. En dat moet dan allemaal ook nog eens in de computer getypt worden. Bijna een uur te laat lijkt het erop dat we eindelijk aan boord gaan, maar dat gebeurt niet zoals gewoonlijk per rij, maar iedereen tegelijk, dan pas door de veiligheidspoortjes en dan weer met een busje naar het vliegtuig. De vertraging had niets met BWIA te maken, die waren allang klaar, en lag helemaal aan de inefficiëntie van Zanderij.

Om half 9 Trinidad tijd komen we op Port of Spain; wat een verschil met de heenreis. Er zijn haast geen andere vluchten, dus weinig mensen en alles verloopt vlot. Alle vier de koffers zijn er, douane laat ons zo door en dan hebben we nog een uur voor we bij Continental kunnen inchecken. We ontbijten bij de "foodcourt". Bij de tent waar César koopt accepteren ze wel US dollars, maar alleen biljetten en ze geven alleen in Trinidadiaanse dollars terug. We hebben behalve munten geen kleingeld en César krijgt bijna ruzie met vrouw aan de kassa. Een dame naast hem past spontaan bij en het probleem is opgelost. Inchecken bij Continental verloopt ook vrij vlot, behalve dan dat alle vier koffers opengemaakt moeten worden vanwege de veiligheidscontrole vereist door de VS. Er na hebben we nog ruim tijd om wat te winkelen en César koopt wat muziek - nieuwe steelband (klik op of zoek naar "fever" van pan assembly voor een voorbeeld) en oud goud van Mighty Sparrow.

We vertrekken op tijd en gaan in Houston vlot en zonder moeite door immigratie (wat een genot nu groene kaarten te hebben!) en douane (niets hoefde opengemaakt) en de meisjes zijn toch wel blij weer thuis te zijn! We moeten wel een bijna een half uur wachten op de shuttle naar onze parkeerplaats en gaan daarna vlug wat eten voor we naar huis rijden. Het is heerlijk weer; het blijkt helemaal niet koud te zijn geweest en (minder goed) helemaal niet geregend te hebben. Het is uiteindelijk bijna 20:00 Texas tijd voor we in San Antonio zijn en dat is dan eigenlijk 23:00 en we zijn dus al bijna 24 uur op. We hebben wel geslapen in het vliegtuig, maar niet genoeg natuurlijk. Dus vlug naar bed, want de meisjes hebben dinsdag 3 januari weer school.